Strona Główna Powrót

Cmentarze Wojenne

Powrót Dlaczego Beskid Niski Beskidnicy Galerie Beskidzkie Cmentarze Wojenne

Strona Główna Powrót Bibliografia

Poniższy artykuł został przeze mnie zamieszczony w polskiej wersji Wikipedii.

Zachodniogalicyjskie cmentarze wojenne

Potoczne określenie zespołu ponad 400 cmentarzy wojennych z okresu I wojny światowej położonych na terenie ówczesnej Galicji Zachodniej.

3 listopada 1915 roku w wiedeńskim Ministerstwie Wojny utworzony został Wydział Grobów Wojennych (niem. Kriegsgraber Abteilung), posiadający szerokie uprawnienia. Równocześnie powołano jego terenowe odpowiedniki, powiązane z dowództwami korpusów armii. Zadaniem Wydziału i jego terenowych filii było ewidencjonowanie poległych, ekshumowanie i komasowanie zwłok na wybranych miejscach, a także projektowanie, budowa i dekoracja cmentarzy wojennych. Zadania te realizowano wszędzie tam, gdzie walczyły armie austriackie: w Serbii, Dolomitach Włoskich, Karpatach Wschodnich, nad Piawą, na Wołyniu oraz oczywiście na terenie całej prawie Galicji. Okazuje się że jedynie w Galicji Zachodniej, w Oddziale Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie dzięki sprawności organizacyjnej dowódców: Rudolfa Brocha i Hansa Hauptmanna, udało się sprawę doprowadzić prawie do końca. Poza tym inne teatry działań wojennych były wciąż objęte walką.

Zespół powstawał od początku jako coś więcej niż wiele pojedynczych cmentarzy. Powstawał w sposób zorganizowany, posiadał jeden budżet, jedno dowództwo wojskowe. W poszczególnych okręgach cmentarnych można zauważyć jednolitość artystyczną. Każdy okręg posiadał jeden cmentarz główny, większy, z kaplicą i miejscem dla odbywania uroczystości. Jedną z wielu rzeczy odróżniających zachodniogalicyjskie cmentarze wojenne od innych nekropolii wojennych jest fakt, że w większości przypadków są tu na jednym cmentarzu pochowani żołnierze obu walczących stron.

Zachodniogalicyjskie cmentarze wojenne powstały na terenie obszaru podległego C.K. Komendanturze Wojskowej w Krakowie. Okręg ten obejmował mały fragment Moraw, Śląsk Cieszyński oraz ziemie leżące na zachód od linii Szczucin – Pilzno – Moderówka – Ożenna. Na północy zgodny był z przebiegiem granicy państwowej pomiędzy Austro-Węgrami a Rosją, w przeważającej części zgodnej z linią biegu Wisły, na południu – jego tereny zamykała wewnętrzna granica państwa pomiędzy Galicją a Królestwem Węgier.

Okręgi cmentarne nie objęły jednak całego tego obszaru, a jedynie tereny, na których bądź to toczono boje, bądź to znajdowały się przyfrontowe szpitale. Były to obszary C.K. starostw: Jasło, Gorlice, Pilzno, Tarnów, Brzesko, Dąbrowa (obecnie Dąbrowa Tarnowska), Bochnia, Nowy Sącz (Neu-Sandez), Limanowa, Myślenice, Nowy Targ (Neumarkt), Grybów i Wieliczka. Wschodnia i południowa granica tych obszarów była zgodna z granicą okręgu korpusu, północna biegła wzdłuż Wisły, zachodnia – przebiegała wzdłuż linii: Niepołomice – Wieliczka – Myślenice – Rabka – Nowy Targ.

Zespół jest ewenementem w skali światowej pod wieloma względami.

Prekursorem opieki, badań i popularyzacji wiedzy o zachodniogalicyjskich cmentarzach wojennych był Roman Frodyma, przewodnik z Jasła, zwany dla żartu Generalnym Grabarzem Galicji, autor fundamentalnej pozycji o cmentarzach, trzytomowego przewodnika Galicyjskie Cmentarze Wojenne (Pruszków: Rewasz 1995 ISBN 83-85557-20-2). Poniżej fragment wstępu do tej książki charakteryzujący powojenne losy i stan dzisiejszy zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych.

To niespotykane przedsięwzięcie nie zostało w pełni zrealizowane na skutek rozpadu monarchii austro-węgierskiej. Prace budowlane przerwano definitywnie we wrześniu 1918 r. Niemniej to, co zdołano wykonać, imponuje kompozycją krajobrazową, stylem i kształtem artystycznym, doborem materiału, kompozycją zieleni, nastrojem. Ostatnie już widome ślady "wielkiej wojny" pozwalają docenić ogrom pracy wykonanej dla uczczenia dziesiątków tysięcy poległych żołnierzy, a wśród nich tysięcy Polaków. Styl kierowników artystycznych ujawnił się w odrębności cmentarzy zrealizowanych w różnych okręgach cmentarnych. […]… zwróćmy uwagę na wspólne cechy architektoniczne cmentarzy. Na ogół lokowano je w miejscach eksponowanych: na zboczach lub wierzchołkach wzniesień. Nawet dziś, gdy cmentarze zarosły drzewami i krzewami, nieraz drogę wskazuje szczyt wieży, krzyża lub pomnika, których wysokość sięga kilkunastu metrów. Na skrzyżowaniu głównej drogi i dróżki doprowadzającej do cmentarza umieszczano betonowy słup zwieńczony żelaznym krzyżykiem maltańskim, z dwujęzycznym napisem na tablicy. Tych drogowskazów zachowało się niewiele – poszerzając stare trakty usuwano nikomu niepotrzebne słupy. Dróżki do cmentarzy, niegdyś brukowane lub betonowane, dziś zarosły i przestały być widoczne.'' W kompozycji cmentarzy można wyróżnić kilka stałych elementów: • Akcent centralny: duży, drewniany, kamienny lub betonowy krzyż albo zwieńczony krzyżem postument. Spotykamy także stylizowane sarkofagi, ołtarze, a nawet kaplice – okazałe i bogate w wyrazie. • Reprezentacyjne wejście: brama lub furtka, żelazna lub drewniana, często flankowana słupami lub pylonami, czasem w formie półkoliście sklepionej arkady. • Ogrodzenie: w formie muru nakrytego dwuspadowym lub pulpitowym daszkiem, parkanu drewnianego lub kamiennej balustrady. Uskoki ogrodzenia dostosowane są do kształtu terenu. • Główna oś kompozycyjna: podkreślana najczęściej centralną aleją lub schodami. • Krzyże nagrobne: na ogół żeliwne, rzadziej drewniane, żelazne lub betonowe. Zamiast krzyży spotyka się także różnych wymiarów stele z żeliwnymi tablicami inskrypcyjnymi. Kształt krzyża lub steli dostosowywano do wyznania poległego żołnierza. Plany cmentarzy zazwyczaj są symetryczne. Jeśli bywa inaczej, to z powodu ukształtowania terenu lub późniejszej dobudowy. Opierano się na prostokątach, kwadratach (lub ich kombinacjach w kształcie krzyża lub litery T), wielobokach foremnych, okręgach lub elipsach. Kształty cmentarzy są bardzo oryginalne i w zasadzie nie powtarzają się. W każdym z okręgów znajduje się przynajmniej jeden cmentarz reprezentacyjny, stanowiący niejako wizytówkę projektanta. Natomiast większość to obiekty małe, o prostej formie i powtarzalnych detalach architektonicznych, W każdym można jednak doszukać się jakiegoś odrębnego, indywidualnego zamysłu. Nie znajdziemy dwóch cmentarzy identycznych w każdym szczególe.

'Stan obecny'

Zwłoki żołnierzy przenoszono z mogił rozsianych po polach i lasach na cmentarze, aby tam roztoczyć nad nimi skuteczną opiekę. Jednak już od zakończenia I wojny światowej obiekty te pozbawione były instytucjonalnej opieki. Jeszcze w latach międzywojennych odwiedzały je licznie rodziny poległych z Austrii, Niemiec, Węgier, Czechosłowacji; dziś zdarza się to bardzo rzadko. II wojna światowa osłabiła pamięć o pierwszej, przyniosła nowe groby, bliższe uczuciom miejscowej ludności. Wysiedlenia łemkowskiej ludności Beskidu Niskiego w latach 1945-47 przyspieszyły zacieranie pamięci, spowodowały też naturalne rozprzestrzenienie się lasów. Wyżej położone cmentarze, dawniej widoczne z daleka, dziś są skryte w młodnikach i zaroślach i stały się wręcz trudne do odszukania, jak np. cmentarz nr 50 na Wysocie. Na wszystkich cmentarzach bujna roślinność rozsadza nawet kamienne i betonowe mury i obramienia grobów. W najgorszym stanie są obiekty wykonane z drewna, a więc przede wszystkim piękne konstrukcje Dušana Jurkoviča w Okręgu I. Także trwalsze budowie zdążyły już zniszczeć, Zdarza się, że ludność profanuje cmentarze, aby zyskać materiały budowlane. Wiele krzyży i tabliczek padło ofiarą wandali. W lipcu 1985 r. spaliła się (zapewne przez czyjąś bezmyślność) bodaj najbardziej efektowna konstrukcja – 25-metrowa kaplica projektu Dušana Jurkoviča górująca nad cmentarzem nr 123 na wzgórzu Pustki. Stosunkowo dobrze zachowały się kwatery wojskowe zlokalizowane w obrębie cmentarzy cywilnych, choć i tam są przykłady całkowitego zniszczenia: w Tarnowie-Krzyżu, Nowym Sączu, Jaśle, Krakowie. Niektóre z nich – miejsce spoczynku żołnierzy wyznania mojżeszowego – podzieliły los kirkutów (Bobowa, Gorlice), inne – los wysiedlonych wsi (Radocyna, Lipna, Czarne, Długie). Coraz rzadziej dane jest nam odczytać nazwiska poległych. Także nazwiska Polaków, liczne np. w rejonie Łużnej, gdzie w krwawych walkach o Wzgórza Pustki i Wiatrówki poniosła wielkie straty austriacka 12 dywizja piechoty, w której skład wchodziły pułki: 20 nowosądecki, 56 wadowicki, 57 tarnowski i 100 cieszyński. Wielu Polaków walczyło w szeregach 2 poznańskiej dywizji gwardii pruskiej. Na galicyjskich cmentarzach chowano również legionistów z I Brygady. Opiekując się narodowymi pomnikami walki i męczeństwa nie powinniśmy więc zapominać o cmentarzach z tamtej wojny, tragicznej – bo sprawiła, że Polacy zabijali Polaków ubranych we wrogie mundury, lecz ostatecznie zwycięskiej, bo przynoszącej Polsce niepodległość. Cmentarze zasługują na opiekę także ze względu na swą wielką wartość architektoniczną, artystyczną i krajobrazową. Do niedawna jednak tylko obiekt na Rotundzie był uznany za zabytek {od 1980 r.), co nie przeszkadza, że nadal jest ruiną. Dopiero w ostatnich latach służby konserwatorskie przeprowadziły akcję wpisywania cmentarzy do rejestru zabytków, co zapewnia im ochronę prawną, choć nie gwarantuje, że znajdą się fundusze na remont. Sporo dla spopularyzowania tych zapomnianych obiektów zrobili znacznie wcześniej działacze społeczni z Gorlic. W latach sześćdziesiątych poddano konserwacji kilka cmentarzy: nr 60 na Przełęczy Małastowskiej, nr 46 na Beskidku, nr 61 w Wirchnem. Nad niektórymi cmentarzami objęły wówczas patronat – zwykle niestety czysto formalny – szkoły, urzędy gminne, nadleśnictwa, spółdzielnie rolnicze. W ciągu ostatnich pięciu lat nastąpiły zdecydowane zmiany na lepsze. Postulat otoczenia cmentarzy opieką spotkał się z przychylnością władz lokalnych, zwłaszcza w województwach tarnowskim i nowosądeckim. W efekcie wyremontowano aż 99 obiektów. Gorzej jest w Krośnieńskiem, zwłaszcza w gminach Dębowiec, Jasło i Skołyszyn. Duże znaczenie miały też społeczne akcje Austriackiego Czarnego Krzyża – społecznej organizacji opieki nad grobami żołnierskimi. Za przykładem Austriaków zamierzają pójść także Węgrzy, którzy planują porządkowanie grobów swoich rodaków poległych na terenie Polski. W niewielkim natomiast stopniu spełniono stary wniosek Romana Reinfussa, który już w 1935 r. apelował, by przy wytyczaniu szlaków turystycznych uwzględniać cmentarze wojenne, choć np, na Beskidku nad Konieczną można by to zrobić bez trudu. Często turyści nie wiedzą, że w pobliżu trasy ich wędrówki znajduje się interesujący cmentarz. Głównym celem niniejszej tej pracy jest więc spopularyzowanie tych obiektów, należących do czołowych atrakcji krajoznawczych Beskidu Niskiego i Pogórza.

 

Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie

Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie (niem. Kriegsgraber Abteilung K.U.K.Militar-Kommando Krakau) – jedna z terenowych filii Wydziału Grobów Wojennych wiedeńskiego Ministerstwa Wojny, utworzonego 3 listopada 1915 roku. Wydzielona jednostka wojska austro-węgierskiego, która doprowadziła do wybudowania zespołu ponad 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych.

Akwarela Leo Perlbergera (1890-1935) jednego z malarzy zatrudnionych w Oddziale Grobów Wojennych przedstawiająca cmentarz wojenny nr 138 w Bogoniowicach w 1917r.
Akwarela Leo Perlbergera (1890-1935) jednego z malarzy zatrudnionych w Oddziale Grobów Wojennych przedstawiająca cmentarz wojenny nr 138 w Bogoniowicach w 1917r.
Cmentarz nr 138 w Bogoniowicach - stan obecny
Cmentarz nr 138 w Bogoniowicach - stan obecny

Założenia ogólne

Instytucja ta posiadała szerokie uprawnienia i zadania – miała ewidencjonować poległych, ekshumować i komasować zwłoki żołnierzy na wybranych miejscach, a także projektować i budować cmentarze wojenne. Ministerstwo Wojny Austro-Węgier powołało 9 oddziałów grobów wojennych, z których 3 powstały w Galicji (Kraków – Galicja Zachodnia, Przemyśl – Galicja Środkowa, Lwów – Galicja Wschodnia).

Teren działania

Teren działania Krakowskiego Oddziału obejmował Galicję Zachodnią, Śląsk Cieszyński i fragment Moraw. W Na terenie tym powstało 388 cmentarzy wojennych.

Podział organizacyjny

Dokonano podziału organizacyjnego. Utworzono jedenaście grup do prac w wybranych kierunkach: Oczyszczania Miejsc Walk (w Tarnowie), Ewidencji Poległych, Koncepcyjną, Kierownictwo Artystyczne, Budowy Cmentarzy, Malarzy, Rzeźbiarzy, Modelarzy, Ogrodników, Fotografów.

Okręgi cmentarne

Całe zachodniogalicyjskie pole bitewne podzielono na XI Okręgów: Nowy Żmigród (31 cmentarzy), Jasło (31 cmentarzy), Gorlice (54 cmentarze), Łużna (27 cmentarzy), Pilzno (27 cmentarzy), Tarnów (62 cmentarze), Dąbrowa Tarnowska (15 cmentarzy), Brzesko (50 cmentarzy), Bochnia (40 cmentarzy), Limanowa (29 cmentarzy), Kraków (22 cmentarze).

 

 

Mapa okręgów cmentarnych Oddziału Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie

Historia i opis dział

Każdy z okręgów był kierowany przez oficera z wykształceniem inżynierskim lub artystycznym. Do jego obowiązków należało rozpoznanie terenu, nadzór nad wyborem miejsca, projekt techniczny, koncepcja artystyczna, dostawa budulca, załatwianie formalności prawno-własnościowych dla wyznaczonego terenu. Dowódcy okręgów na terenach górskich mieli wyjątkowo trudne zadanie - cmentarze projektowano często w miejscach trudno dostępnych, gdzie pierwszym etapem było zaprojektowanie i wykonanie drogi dojazdowej.

Pocztówka wydana przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie sprzedawana w celu zdobycia środków na budowę cmentarzy.

Zakres prac jakie musiały być wykonane obrazują dwie liczby: z pobojowisk zebrano około 60 000 ciał, w tym 43 000 ekshumowano jednocześnie je identyfikując na podstawie dokumentów, mundurów i rzeczy osobistych.

W oddziale zatrudniano zarówno wojskowych (również jeńców) jak i cywilów. Łącznie służyło tu ponad 3000 osób. Byli wśród nich rosyjscy cieśle, włoscy kamieniarze, rzemieślnicy rozmaitych specjalności, ogrodnicy oraz szczególnie starannie dobierani projektanci: architekci, rzeźbiarze. Byli też malarze, rysownicy, fotografowie i kreślarze stanowiący pomocniczy personel artystyczny.

Do budowy ponad 400 cmentarzy użyto ogromne ilości materiałów budowlanych i innych. Pracami technicznymi Wydziału Grobów Wojennych, zajmowała się Komendantura Uprzątania Pól Bitewnych w Tarnowie, jej 12 oddziałów i zakład budowlany w Krakowie z podległymi im zakładami. Prace objęły ekshumację i ponowny pochówek 42 749 zwłok żołnierzy, niezliczone pertraktacje w sprawie przekazania gruntów oraz założenie i rozbudowę 378 cmentarzy z 60 829 pochowanymi.

Cmentarz wojenny nr 11 w Woli Cieklińskiej. Autorem jest Dušan Jurkovič

Zestawienie zużytych materiałów

Zużyto następujące ilości materiałów:[7]

  • 377 520 cet. m. kamienia łamanego (18 500 ton),
  • 231 000 cet. m. betonu,
  • 117 711 cet. m. piasku rzecznego (5900 ton),
  • 32 712 cet. m. cementu portlandzkiego,
  • 26 148 cet. m. kamienia ciosanego,
  • 7 150 cet. m. wapna zwykłego (białego),
  • 5 390 cet. m. cegieł i dachówek,
  • 1 230 300 cet. m. drewna modrzewiowego (61 000 ton),
  • 4 888 700 cet. m. drewna miękkiego (245 000 ton),
  • 49 600 cet. m. drewna dębowego,
  • 200 500 cet. m. żeliwa (10 000 ton),
  • 111 100 cet. m. żelaza kutego (5555 ton),
  • 22 800 cet. m. klamer i gwoździ (1200 ton),
  • 20 000 cet. m. tynku szlachetnego,
  • 12 500 cet. m. blachy ocynkowanej,
  • 7 800 cet. m. blachy cynkowej,
  • 4 700 cet. m. środków do impregnacji drewna,
  • 1 700 cet. m. farby olejnej.

Odlano z żeliwa około 12 000 krzyży na groby pojedyncze i 1400 krzyży na groby zbiorowe. Do zagospodarowania cmentarzy sprowadzono 420 000 sadzonek bluszczu i innych roślin wiecznie zielonych, 35 000 krzewów ozdobnych, 25 000 sadzonek wysokopiennych drzew iglastych, 9 500 sadzonek modrzewia,3 214 wysokopiennych drzew liściastych, 9 500 drzew dziko rosnących, 34 789 krzewów ozdobnych,2 000 krzewów kwitnących, 2100 roślin pnących, do założenia trawników zużyto: 2 500 kg nasion traw.

Z betonu i kamienia ciosanego wybudowano przy wojennych cmentarzach:

  • 50 kapliczek, ścian pomnikowych, obelisków, kolumn i ołtarzy;
  • 125 dużych krzyży pomnikowych;
  • 180 małych krzyży i kamieni nagrobnych,

z żeliwa:

  • 400 krzyży na groby masowe,
  • 11 188 na groby indywidualne,

z żelaza kutego:

  • 6 dużych krzyży pomnikowych;
  • 773 krzyży na groby indywidualne,
  • 56 krzyży na groby masowe,
  • 110 furt i krat oraz wiele innych ozdób,

z drewna:

  • 8 kaplic i innych budowli pomnikowych,
  • 109 dużych krzyży pomnikowych,
  • 48 krzyży na groby masowe,
  • 407 krzyży na groby indywidualne.

Ponadto wykonano:

  • 120 tablic marmurowych,
  • 40 innych tablic kamiennych,
  • 17 000 tablic i tabliczek emaliowanych.

Komendantura Uprzątania Pól Bitewnych w Tarnowie zbudowała na terenie dworca kolejowego magazyn przejściowy dla ogromnych ilości materiałów. Nadchodzące materiały kierowane były stąd do różnych oddziałów zgodnie z zamówieniami. Tędy również przesyłano rośliny, przeznaczonych do wystroju zieleni cmentarzy.

Cmentarz nr 80 Sękowa. Nigdy nie zrealizowany do końca projekt.
Cmentarz nr 80 Sękowa położony na wzniesieniu. Zwracają uwagę piękne widoki.
Cmentarz nr 80 Sękowa.

Cmentarz jest dziełem niedokończonym - na najwyższym (trzecim) tarasie miała stanąć monumentalna, pseudorenesansowa kaplica-mauzoleum na cześć żołnierzy pułków bawarskich poległych w tzw. bitwie pod Sękową podczas podczas nieudanej próby przerwania obrony rosyjskiej w marcu 1915r.

Cmentarz wojenny nr 1 w Ożennej - prawie całkowicie zniszczony.
Cmentarz wojenny nr 1 w Ożennej - prawie całkowicie zniszczony.
Cmentarz wojenny nr 2 w Ożennej.
Cmentarz wojenny nr 2 w Ożennej.
Cmentarz wojenny nr 3 w Ożennej odnowiony dzięki wysiłkom miejscowych społeczników oraz pomocy Austriackiego Czarnego Krzyża
Cmentarz wojenny nr 3 w Ożennej odnowiony dzięki wysiłkom miejscowych społeczników oraz pomocy Austriackiego Czarnego Krzyża
Cmentarz wojenny nr 4 w Grabiu.
Cmentarz wojenny nr 4 w Grabiu.
Cmentarz wojenny nr 5 w Grabiu.
Cmentarz wojenny nr 5 w Grabiu.
Cmentarz wojenny nr 6 w Krempnej
Cmentarz wojenny nr 6 w Krempnej
Cmentarz wojenny nr 6 w Krempnej
Cmentarz wojenny nr 6 w Krempnej
Cmentarz wojenny nr 6 w Krempnej
Cmentarz wojenny nr 6 w Krempnej
Cmentarz wojenny nr 6 w Krempnej
Cmentarz wojenny nr 6 w Krempnej
Cmentarz wojenny nr 7 w Desznicy.
Cmentarz wojenny nr 7 w Desznicy.
Cmentarz wojenny nr 8 w Nowym Żmigrodzie.
Cmentarz wojenny nr 8 w Nowym Żmigrodzie.
Cmentarz wojenny nr 9 w Łysej Górze - stan ok. 1917r.
Cmentarz wojenny nr 9 w Łysej Górze - stan ok. 1917r.
 
Cmentarz wojenny nr 10 w Woli Cieklińskiej
Cmentarz wojenny nr 10 w Woli Cieklińskiej
Cmentarz wojenny nr 12 w Cieklinie-Józefowie - stan pierwotny
Cmentarz wojenny nr 12 w Cieklinie-Józefowie - stan pierwotny
Cmentarz wojenny nr 13 w Cieklinie
Cmentarz wojenny nr 13 w Cieklinie
Cmentarz wojenny nr 14 w Cieklinie
Cmentarz wojenny nr 14 w Cieklinie
Cmentarz wojenny nr 15 w Harklowej
Cmentarz wojenny nr 15 w Harklowej
Cmentarz wojenny nr 52 w Zdyni
Cmentarz wojenny nr 52 w Zdyni
Cmentarz wojenny nr 52 w Zdyni
Cmentarz wojenny nr 52 w Zdyni
Cmentarz wojenny nr 60 na Przełęczy Małastowskiej
Cmentarz wojenny nr 60 na Przełęczy Małastowskiej
Cmentarz wojenny nr 64 w Bartnem
Cmentarz wojenny nr 64 w Bartnem
 
Cmentarz wojenny nr 68 w Ropicy Górnej
 
Cmentarz wojenny nr 81 w Męcinie Małej
 
Cmentarz wojenny nr 81 w Męcinie Małej

Cmentarz wojenny nr 82 w Męcinie Wielkiej

Cmentarz wojenny nr 83 w Wapiennem
Cmentarz wojenny nr 83 w Wapiennem
Cmentarz wojenny nr 64 w Bednarce
Cmentarz wojenny nr 64 w Bednarce
Cmentarz wojenny nr 85 w Rozdzielu
Cmentarz wojenny nr 85 w Rozdzielu
Cmentarz wojenny nr 88 w Gorlicach
Cmentarz wojenny nr 88 w Gorlicach
Cmentarz wojenny nr 91 w Gorlicach
Cmentarz wojenny nr 91 w Gorlicach
 
Cmentarz wojenny nr 93 w Stróżówce
 
Cmentarz wojenny nr 95 w Stróżówce
Cmentarz wojenny nr 105 w Bieczu
Cmentarz wojenny nr 105 w Bieczu
Cmentarz wojenny nr 106 w Bieczu
Cmentarz wojenny nr 106 w Bieczu
Cmentarz wojenny nr 107 w Bieczu - pochowani żołnierze pochodzenia żydowskiego
Cmentarz wojenny nr 107 w Bieczu - pochowani żołnierze pochodzenia żydowskiego
Cmentarz wojenny nr 108 w Bieczu
Cmentarz wojenny nr 108 w Bieczu
Cmentarz wojenny nr 109 w Bieczu
Cmentarz wojenny nr 109 w Bieczu
 
Cmentarz wojenny nr 116 w Staszkówce Dawidówce
 
Cmentarz wojenny nr 118 w Staszkówce
 
Cmentarz wojenny nr 118 w Staszkówce
 
Cmentarz wojenny nr 119 w Staszkówce
Cmentarz wojenny nr 121 w Biesnej
Cmentarz wojenny nr 121 w Biesnej
 
Cmentarz wojenny nr 122 w Łużnej
 
Cmentarz wojenny nr 123 w Łużnej
Cmentarz nr 293 w Zakliczynie - pochowani żołnierze pochodzenia żydowskiego
Cmentarz nr 293 w Zakliczynie - pochowani żołnierze pochodzenia żydowskiego

Wykaz cmentarzy

 

Nazwa

Numer

Okręg

Ożenna

1

I

Ożenna

2

I

Ożenna

3

I

Grab

4

I

Grab

5

I

Krempna

6

I

Desznica

7

I

Nowy Żmigród

8

I

Łysa Góra

9

I

Wola Cieklińska

10

I

Wola Cieklińska

11

I

Cieklin

12

II

Cieklin

13

II

Cieklin

14

II

Harklowa

15

II

Osobnica

16

II

Osobnica

17

II

Dębowiec

18

II

Tarnowiec

19

II

Bierówka

20

II

Warzyce

21

II

Jasło-Ulaszowice

22

II

Jasło

23

II

Jasło

24

II

Trzcinica

25

II

Sławęcin

26

II

Bączal

27

II

Jabłonica-Walówka

28

II

Siepietnica

29

II

Święcany

30

II

Szerzyny

31

II

Szerzyny

32

II

Swoszowa

33

II

Ołpiny

34

II

Ołpiny

35

II

Podzamcze

36

II

Krajowice

37

II

Nawsie Kołaczyckie

38

II

Kołaczyce

39

II

Bieździedzia

40

II

Bieździadka

41

II

Sieklówka

42

II

Radocyna

43

I

Długie

44

I

Lipna

45

I

Konieczna-Beskidek

46

I

Konieczna

47

I

Regetów Wyżny

48

I

Blechnarka

49

I

Wysowa

50

I

Regetów Niżny - Rotunda

51

I

Zdynia

52

I

Czarne

53

I

Krzywa

54

I

Gładyszów

55

I

Smerekowiec

56

I

Uście Ruskie

57

I

Przysłup

58

I

Przysłup

59

I

Magura

60

I

Gładyszów-Wirchne

61

I

Banica

62

I

Pętna

63

III

Bartne

64

III

Małastów Kornuty

65

III

Małastów

66

III

Ropica Ruska

67

III

Ropica Ruska

68

III

Przegonina

69

III

Rychwałd

70

III

Łosie

71

III

Ropa

72

III

Szymbark-Łęgi

73

III

Szymbark

74

III

Szymbark-Dół

75

III

Siary

76

III

Ropica Ruska

77

III

Ropica Ruska

78

III

Sękowa

79

III

Sękowa

80

III

Męcina Wielka

81

III

Męcina Wielka

82

III

Wapienne

83

III

Bednarka

84

III

Rozdziele

85

III

Ropica Polska

86

III

Gorlice-Nowodwór

87

III

Sokół

88

III

Gorlice

89

III

Gorlice

90

III

Gorlice

91

III

Stróżówka

92

III

Stróżówka

93

III

Stróżówka

94

III

Stróżówka

95

III

Stróżówka

96

III

Stróżówka

97

III

Glinik Mariampolski

98

III

Kobylanka

99

III

Kobylanka

100

III

Libusza

101

III

Wójtowa

102

III

Pagorzyna

103

III

Strzeszyn-Wilczak

104

III

Biecz

105

III

Biecz

106

III

Biecz

107

III

Biecz

108

III

Biecz

109

III

Binarowa

110

III

Racławice

111

III

Rożnowice

112

IV

Olszyny

113

IV

Rzepiennik Strzyżewski

114

VI

Rzepiennik Marciszewski

115

IV

Staszkówka-Dawidówka

116

IV

Staszkówka

117

IV

Staszkówka

118

IV

Staszkówka

119

IV

Łużna-Wiatrówki

120

IV

Biesna

121

IV

Łużna

122

IV

Łużna-Pustki

123

IV

Mszanka

124

IV

Zagórzany

125

IV

Florynka

126

III

Binczarowa

127

III

Wawrzka

128

III

Grybów

129

III

Grybów

130

III

Stróże Wyżne

131

IV

Bobowa

132

IV

Bobowa

133

IV

Siedliska

134

IV

Zborowice

135

IV

Zborowice

136

IV

Ciężkowice

137

IV

Bogoniowice

138

IV

Tursko-Łosie

139

IV

Tursko-Zapotocze

140

IV

Ciężkowice

141

IV

Ostrusza

142

IV

Ostrusza

143

IV

Królowa Polska

144

X

Gromnik

145

VI

Gromnik

146

VI

Golanka

147

VI

Chojnik

148

VI

Chojnik-Zadziele

149

VI

Chojnik

150

VI

Lubaszowa

151

VI

Siedliska

152

VI

Siedliska

153

VI

Chojnik-Zadziele

154

VI

Lichwin-Stadniczówka

155

VI

Siedliska

156

VI

Dąbrówka Tuchowska

157

VI

Tuchów-Garbek

158

VI

Lichwin-Łazy

159

VI

Tuchów

160

VI

Tuchów

161

VI

Tuchów

162

VI

Tuchów-Przedmieście Górne

163

VI

Tuchów-Wołowa

164

VI

Bistuszowa

165

VI

Zalasowa

166

VI

Ryglice

167

VI

Kowalowy

168

VI

Łowczów

169

VI

Łowczów

170

VI

Łowczówek

171

VI

Łowczówek

172

VI

Pleśna

173

VI

Piotrkowice

174

VI

Poręba Radlna

175

VI

Piotrkowice

176

VI

Piotrkowice

177

VI

Woźniczna

178

VI

Woźniczna-Kłokowa

179

VI

Tarnowiec

180

VI

Siemiechów

181

VI

Siemiechów

182

VI

Siemiechów

183

VI

Brzozowa

184

VI

Lichwin-Gródek

185

VI

Lichwin-Zagórze

186

VI

Lichwin-Zagórze

187

VI

Rychwałd

188

VI

Lubinka-Korzenna

189

VI

Janowice

190

VI

Lubcza

191

VI

Lubcza

192

VI

Dąbrówka-Szczepanowska

193

VI

Szczepanowice-Żabno

194

VI

Szczepanowice-Granice

195

VI

Rzuchowa

196

VI

Szczepanowice-Racek

197

VI

Błonie

198

VI

Zbylitowska Góra

199

VI

Tarnów-Chyszów

200

VI

Tarnów

201

VI

Tarnów

202

VI

Tarnów-Krzyż

203

VI

Wola Rzędzińska

204

VI

Wałki

205

VI

Podgórska Wola

206

VI

Lisia Góra

207

VII

Niedomice

208

VII

Glów

209

VIII

Łęka Siedlecka

210

VIII

Siedlec

211

VII

Bobrowniki Małe

212

VIII

Rudka

213

VIII

Gosławice

214

VIII

Wierzchosławice

215

VIII

Mikołajowice

216

VIII

Januszkowice

217

V

Bukowa

218

V

Błażkowa

219

V

Klecie

220

V

Skurowa

221

V

Brzostek

222

V

Brzostek

223

V

Brzostek

224

V

Brzostek

225

V

Zawadka Brzostecka

226

V

Gorzejowa

227

V

Przeczyca

228

V

Błażkowa

229

V

Dęborzyn

230

V

Jodłowa

231

V

Jodłowa

232

V

Rabka

233

Z

Lubcza

234

V

Słotowa

235

V

Pilzno

236

V

Pilzno

237

V

Parkosz

238

V

Łęki Górne

239

V

Czarna

240

V

Różna

241

V

Zasów

242

V

Jastrząbka Stara

243

V

Narożniki

244

VI

Radgoszcz-Zadębie

245

VII

Radgoszcz

246

VII

Szczucin

247

VII

Dąbrowa Tarnowska

248

VII

Bolesław

249

VII

Gręboszów

250

VII

Uście Jezuickie

251

VIII

Otfinów

252

VII

Żabno

253

VII

Miechowice Małe

254

VIII

Wietrzychowice

255

VIII

Pasieka Otfinowska

256

VIII

Biskupice Radłowskie Zawodzie

257

VII

Biskupice Radłowskie Zawodzie

258

VII

Biskupice Radłowskie

259

VIII

Zabawa

260

VIII

Wał-Ruda

261

VIII

Przybysławice

262

VIII

Zaborów

263

VIII

Szczurowa

264

VIII

Rudy Rysie

265

VIII

Borzęcin

266

VIII

Waryś

267

VIII

Radłów

268

VIII

Niwka

269

VIII

Bielcza

270

VIII

Biadoliny

271

III

Przyborów

272

VIII

Szczepanów

273

VIII

Przyborów

274

VIII

Brzesko

275

VIII

Brzesko

276

VIII

Brzesko-Okocim

277

VIII

Jadowniki Podgórne

278

VIII

Sterkowiec

279

VIII

Porąbka Uszewska

280

VIII

Dębno

281

VIII

Wojnicz-Zamoście

282

VIII

Łętowice-Zawrocie

283

VIII

Zakrzów

284

VIII

Wojnicz

285

VIII

Olszyny

286

VIII

Roztoka

287

VIII

Charzewice

288

VIII

Charzewice

289

VIII

Charzewice

290

VIII

Domosławice

291

VIII

Faściszowa

292

VIII

Zakliczyn

293

VIII

Zakliczyn

294

VIII

Paleśnica

295

VIII

Paleśnica

296

VIII

Czchów

297

VIII

Tymowa

298

VIII

Lipnica Murowana

299

IX

Rajbrot-Kobyła

300

IX

Żegocina

301

IX

Żegocina

302

IX

Rajbrot

303

IX

Łąkta Dolna

304

IX

Łąkta Dolna

305

IX

Łąkta Dolna

306

IX

Łąkta Dolna

307

IX

Leszczyna

308

IX

Trzciana

309

IX

Leszczyna

310

IX

Nowy Wiśnicz

311

IX

Stary Wiśnicz

312

IX

Bochnia

313

IX

Bochnia

314

IX

Krzeczów

315

IX

Gawłów

316

IX

Bogucice

317

IX

Wrzępia

318

IX

Uście Solne

319

IX

Niedary

320

IX

Świniary

321

IX

Grobla

322

IX

Mikluszowice

323

IX

Wola Batorska

324

IX

Wola Batorska-Sitowiec

325

IX

Niepołomice

326

Z

Niepołomice

327

Z

Niepołomice

328

Z

Podborze

329

Z

Podłęże

330

Z

Podłęże

331

Z

Brzezie

332

IX

Cichawa

333

IX

Chełm

334

IX

Niegowić

335

IX

Gierczyce-Czyżyczka

336

IX

Grabina

337

IX

Nieprześnia

338

IX

Sobolów

339

IX

Wola Nieszkowska-Zonia

340

IX

Królówka

341

IX

Łapanów

342

IX

Grabie

343

Z

Tarnawa

344

IX

Muszyna

345

X

Krynica

346

X

Barcice

347

X

Stary Sącz

348

IX

Nowy Sącz-Dąbrówka

349

X

Nowy Sącz

350

X

Nowy Sącz-Zabełcze

351

X

Marcinkowice

352

X

Tęgoborze

353

X

Sienna

354

X

Żbikowice

355

X

Podole

356

X

Kamionka Mała

357

X

Laskowa

358

X

Jaworzna

359

X

Słupia

360

X

Krasne-Lasocice

361

X

Szczyrzyc

362

X

Mszana Dolna

363

X

Kasina Wielka

364

X

Tymbark

365

X

Limanowa

366

X

Mordarka

367

X

Limanowa-Jabłoniec

368

X

Stara Wieś-Golców

369

X

Jordanów

370

Z

Droginia

371

Z

Myślenice

372

Z

Wiśniowa

373

X

Wiśniowa

374

X

Gdów

375

Z

Suchoraba

376

Z

Krościenko

377

Z

Zakopane

378

Z

Mała Wieś Ochmanów

379

Z

Kokotów

380

Z

Wieliczka

381

Z

Świątniki Górne

382

Z

Wróblowice

383

Z

Kraków-Łagiewniki

384

Z

Kraków-Podgórze

385

Z

Kraków-Podgórze

386

Z

Kraków

387

Z

Kraków-Rakowice

388

Z

Kraków-Bronowice

389

Z

Mogiła

390

Z

Kocmyrzów

391

Z

Kocmyrzów

392

Z

Górka Kościelnicka

393

Z

Czulice

394

Z

Karniów

395

Z

Czulice

396

Z

Podstolice

397

Z

Kraków-Bieńczyce

398

Z

Prusy

399

Z

Prusy

400

Z

Wykaz kadry Oddziału Grobów Wojennych

Komendant

Major Rudolf Broch

Zastępcy komendanta - oficerowie koncepcyjni:

Hauptmann d.R.Dr.[14] Ludwig Brixel

Hauptmann a.D. Hans Hauptmann

Der Architekten:

Ldst.-Akzessist f.d.t.D. Dušan Jurkovič

Hauptmann i.d.R. Emil Ladewig

Ldst.-Hauptmatnn Gustav Ludwig

Ldst..-Oberleutnant Ingenieur Hans Mayr

Oberleutnant a.D. Robert Motka

Leutnant i.d.R. Gustav Roßmann

Oberleutnant a.D. Franz Stark

Ldt.-Oberleutnant Johann Ritter von Szczepkowski (Jan Szczepkowski)

Bau-Gruppe:

Hauptmann i.d.E. Gottlieb Klusak

Ldst.-Hauptmann Hubert Prosinger

Bildhauer-Gruppe:

Oberleutnant i.d.R. Johann Jäger

Oberleutnant i.d.R. Johan Watzal

Leutnant i.d.R. Franz Mazura

Verpflegs-Akzessist Michael Matscheko Ritter von Glassner

Ldst.-Akzessist f.d.t.D. Heinrich Scholz

Die Maler:

Ldst.-Oberleutnant Alfons Karpiński 

Oberleutnant a.D. Josef Lang

Ldst.-Oberleutnant Heinrich Uziemblo (Henryk Uziembło)

Ldst.-Leutnant Karl Hradil

Ldst.-Leutnant Reinhold Völkel

Einj.-Freiw. Feldwebel Ludwig Hofbauer

Zugsftihrer Richard Kanak

Einj.-Freiw. Zugsfuhrer Leo Perlberger

Einj.-Freiw. Zugsfuhrer Franz Poledne

Einj.-Freiw. Korporal Rudolf Czerny

Einj,-Freiw. Korporal Ludwig Jach

Korporal Robert Pochop (Radierer)

Einj.-Freiw. Korporal Adolf Kaspar

Einj.-Freiw. Korporal Oskar Strala

Einj.-Freiw. Korporal Richard Wiltsch

Einj.-Freiw. Korporal Stanislaus Zarnecki (Stanisław Żarnecki)

Einj.-Freiw. Gefreiter Josef Baruch

Gefreiter Janos Czencz

Einj.-Freiw. Gefreiter Heinrich Großmann

Einj.-Freiw. Gefreiter Stanislaus Klimowski (Stanisław Klimowski)

Einj.-Freiw Gefreiter Josef Lubojacki (Józef Lubojacki)

Einj.-Freiw. Ulrich Zasak

Einj.-Freiw. Artur Markowicz

Evidenz-Gruppe (Grupa Ewidencyjna):

Oberleutnant a.D. Franz Nemec - Oficer Koncepcyjny

Schlf. Aufr. Komdo. Tranów (Dowództwo sprzątania pól bitewnych w Tarnowie)

Ldst.-Hauptmann Ottokar Ranna - Komendant

Rittmeister a.D. Emanuel Breier - Oficer Inspekcyjny

Hauptmann i.d.R. Johann Andersch - Szef Służb Geodezyjnych

Leutnant i.d.R. Julius Heinzel - Oficer Rachunkowy.

Komendanci Oddziałów Uprzątania Pól Bitewnych.

Abteilung I Żmigród

Ldst.-Oberleutnant Wilhelm Windholz

Hauptmann i.d.E. Ignaz Faigl

Abteilung II Jasło

Oberleutnant a.D. Leo Wellart

Oberleutnant i.d.R. Johann Jäger

Abteilung III Gorlice

Hauptmann a.D. Johann Broda

Abteilung IV Łużna

Ldst.-Oberleutnant Johann von Szczepkowski

Oberleutnant a.D. August Kozlik

Ldst.-Oberleutnant Max Glogar

Hauptmann i.d.R. Johann Andersch

Abteilung V Pilzno

Oberleutnant a.D. Franz Nemec

Hauptmann i.d.E. Ladislaus Zeithammer

Abteilung VI Tarnów

Oberleutnant i.d.R. Siegfried Haller

Abteilung VII Dąbrowa Tarnowska

Oberleutnant a.D. Josef Pruchnik

Leutnant i.d.R. Stanislaus Ziołowski

Oberleutnant i.d.R. Johann Watzal

Abteilung VIII Brzesko

Leutnant a.D. Karl Schölich

Abteilung IX Bochnia

Leutnant i.d.R. Miecieslaus von Wyszynski

Hauptmann i.d.E. Robert Krug

Ldst. Oberleutnant Wilhelm Windholz

Abteilung X Limanowa

Oberleutnant i.d.R. Viktor Samanek

Ldst.-Hauptmann Gustav Ludwig

Abteilung XI Gorlice II

Kadett-Aspirant i.d.R. Thaddaus Koniewicz

Leutnant i.d.R. Eduard Cinciala

Abteilung XII Holzaufräumen

Ldst.-Oberleutnant Max Glogar

Literatura

  • Zachodniogalicyjskie groby bohaterów z lat wojny światowej 1914-1915, przekład filologiczny Henryk Sznytka, opracowanie, wstęp i przypisy Jerzy Drogomir, Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie 1996, ISBN 83-85988-40-8, wstęp str.VII;
  • Frodyma Roman. Cmentarze wojenne z I Wojny Światowej na Ziemi Tarnowskiej. Przewodnik Turystyczny. Krosno: Wydawnictwo „Ruthenus” 2006. ISBN 978-7530-000-0;
  • Frodyma Roman. Galicyjskie Cmentarze Wojenne tom I. Pruszków: Rewasz 1995. ISBN 83-85557-20-2;
  • Frodyma Roman. Galicyjskie Cmentarze Wojenne tom II. Pruszków: Rewasz 1997. ISBN 83-85557-38-5;
  • Frodyma Roman. Galicyjskie Cmentarze Wojenne tom III. Pruszków: Rewasz 1998. ISBN 83-85557-52-0;
  • Duda Oktawian. Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu 1995. ISBN 83-85548-33-5;
  • Drogomir Jerzy. Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie tom I. Tarnów: 1999. ISBN 83-85988-26-2
  • Drogomir Jerzy. Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie tom II. Tarnów: 2002; ISBN 83-85988-32-7;
  • Drogomir Jerzy. Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie tom III. Tarnów: 2005; ISBN 83-85988-57-2;
  • Partridge Agnieszka. Otwórzcie bramy pamięci. Cmentarze wojenne z lat 1914-1918 w Małopolsce. Kraków: LETTRA-GRAPHIC 2005. ISBN 83-89937-10-7, str. 44-69
  • Archiwum Państwowe w Krakowie (29); Dział: wojsko; Kategoria: sztaby, dowództwa terytorialne; Nr zespołu: 275/1; Karta: A i B; Nazwa główna: „C. i K. Komenda Wojskowa w Krakowie, Oddział Grobów Wojennych (K.u.K. Militärkommando Krakau, Kriegsgräberabtilung)”; daty skrajne: 1914-1914, 1916-1918 (24 j.a., opracowane; inwentarz książkowy), Zawartość:
    • 29\275\1 K.k. Militärkommando Krakau, Kriegsgräberabteilung (C.k.Komenda Wojskowa w Krakowie, Oddział Grobów Wojennych) (1914) 1916-1918, sygn.GW 1-24 (korespondencja, dzienniki podawcze, wykazy zmarłych i zaginionych, mat. dot postępowania spadkowego po zmarłych żołnierzach);
    • 29\275\0 Urząd Opieki nad Grobami Wojennymi Okręgu Generalnego Krakowskiego 1918-1923, sygn. GW 25-34 (korespondencja, dzienniki podawcze, indeksy, rejestry poległych, ekshumacje, składki na groby wojenne), Dokumentacja techniczna i ewidencyjna 1914-1922 (1939) (wykazy poległych i zmarłych oraz jeńców, sprawy gruntowe, plany i mapy cmentarzy).

 

......

 

Strona Główna Powrót Bibliografia

Copyright © 2007 Nieruchomości w Beskidzie
Ostatnia modyfikacja: kwietnia 23, 2016

Beskid Niski, Pogórze, dom w Beskidzie, dom w Beskidzie niskim, dom, dom w górach, dom drewniany, dom do rozbiórki, dom do przeniesienia, dom z bali, dom z bali drewnianych, góry, pogórze, hyrowa, Szczawne, ranczo, rancho, trasa rowerowa, scieżki rowerowe, dukla, Olchowiec, kermesz, myscowa, Tylawa, Chyrowa sky, narty, stok, i wojna, cmentarze, chyża, łemkowszyzna, łemko, łemek, łemki, łemkowie, działka, rusin, rusini, rusin, dolinianie, bojkowie, bojko, kwoboj, kowboy, działki, działka w beskidzie, góry, szczyty, chata łemkowska, chyża łemkowska, chata, szlak, szlak graniczny, żmigród, żmigród nowy, kąty, Krempna, krosno, jasło, Sanok, Gorlice, Wisłok, Wisłoczek, Wisłoka, Jasiołka, wodospad, jaśliska, wino truskawkowe, Rymanów, Iwonicz, zdrój, miejsce piastowe, Daliowa, Szklary, polany, świątkowa, Samoklęski, Nowica, Uście, ruskie, ruska, rusini, Lubatowa, Lubatówka, Zawadka, Słowacja, Barejów, konieczna, barwinek, Draganowa, magurycz, Modrzejewski, szymon, Kobylany, Głojsce, Draganowa, łęki dukielskie, Iwla, Iwielka, nafta, kopalnia, Bóbrka, ropa, Łukasiewicz, krosno, wisłok, wisłoka, ropa, san, jasiołka, iwielka, reinffus, Reinfuss, pieradzka, beskid-niski, sercu bliski beskid niski, cerkiew, cerkwi, grekokatolicki, kościół, drewniany, świątkowa, świątki, kapliczka, czarne, nahacz, stasiuk, wołowiec, Zyndranowa, Zdynia, zachodniogalicyjskie cmentarze wojenne, frodyma, łopata, miotła, duda, dudy, pomnik, rosyjski, austriacki, austro-węgry, austro-wegier, galicja, Franciszek Józef, Franz Josef, Wiedeń, Wien, krakau, Kraków, małopolska, garduła, duda, Drogomir, świeykowski, ogórek, marchewka, jurkowicz, jurkovic, hauptmann, broch, oddział grobów wojennych, okreg, mayr, szwejk, hasek, haszek, Beskidzie, nieruchomości w Beskidzie, działka w beskidzie, sznytka, drogomir, cmentarze wojenne w Beskidzie niskim, sercu bliski beskid niski, watra, łemkowska watra, łem, łem, nieruchomości w Beskidzie, wadernik, górka, las, bełkotka, wilsnia, wilsznia, przełęcz dukielska, synagoga, żydzi, komańcza, drewno, Bałucianka, Banica, k.Gładyszowa, Banica, k.Izb, Bartne, Barwinek, Bednarka, Berest, Besko, Bielanka, Bieliczna, Blechnarka, Bodaki, Brunary, Brzezowa, Bukowsko, Ciechania, Czarna, Czarne, Czeremcha, Czertyżne, Czyrna, Czystohorb, Daliowa, Darów, Desznica, Deszno, Długie, Dołżyca, Dragaszów, Dukla, Florynka, Folusz, Gładyszów, Głębokie, Gorlice, Grab, Grybów, Halbów, Hańczowa, Huta, Krempska, Huta, Polańska, Huta, Wysowa, Hyrowa, Iwla, Iwonicz, Zdrój, Izby, Jasiel, Jasionka, k. Dukli, Jasionka, k. Gładyszowa, Jaśliska, Jawornik, Jaworze, Kamionka, Karlików, Katy, Klimkówka, k., Uścia, Klimkówka, k. Rymanowa, Komancza, Konieczna, Kotan, Krempna, Królik, Polski, Królik, Wołoski, Krzywa, Kunkowa, Kwiaton, Leszczyny, Lipna, Lipowiec, Lubatowa, Łosie, Karlików, Klimkówka, Solina, Bieszczady, Łupków, Małastów, Męcina, Mała, Męcina, Wielka, Mochnaczka, Moszczaniec, Mrukowa, Mszana, Myscowa, Nieznajowa, Nowa, Wieś, Nowica, Nowy, Żmigród, Oderne, Olchowiec, Owczary, Ożenna, Pętna, Pielgrzymka, Piorunka, Płonna, Polany, k. Krempnej, Polany, k. Krynicy, Polany, Surowiczne, Posada, Jaśliska, Przybyszów, Przysłup, boże narodzenie, gregoriański, zima, lato, jesień, wiosna, las, potok, rzeczka, rzeszowskie, podkarpackie, dukielski, jasliski, magura, wyciąg, chyrowa ski, Chorkówka net, Pulawy, Radocyna, Radoszyce, Regetów, Nizny, Regetów, Wyżny, Ropa, Ropianka, Ropica, Górna, Ropki, Rostajne, Rozdziele, Rudawka, Jasliska, Rymanów, Rymanów, Zdrój, Sękowa, Siary, Sieniawa, Skalnik, Skwirtne, Smereczne, Smerekowiec, Stawisza, Surowica, Szklary, Szymbark, Snietnica, Swiatkowa, Mala, Swiatkowa, Wielka, Świerzowa, Ruska, Tarnawka, Teodorówka, Trzciana, Turzansk, Tylawa, Uscie, Gorlickie, Wapienne, Wawrzka, Wernejówka, Wilsznia, Wisłoczek, Wisłok, Wielki, Wola, Cieklińska, Wola, Niżna, Wola, Wyzna, Wołowiec, Wołtuszowa, Wólka, Wysowa, Wyszowatka, Zawadka, Rymanowska, Zawoje, Zdynia, Zyndranowa, żydowskie, łysa góra, Desznica, przemyśl, działka pod Przemyślem, Jarosławiem, Rokietnica, Maćkowice, Teodorówka, toki, Sulistrowa, Makowiska, Nienaszów, poraj, Leśniewka, kopytowa, Faliszówka, Żeglce, Zręcin, Biecz, Chorkówka, konopnicka, wietrzno, rogi, leki dukielskie, Pałacówka, siedliska żmigrodzkie, Grabanina, cergowa, jasionka, Piotruś, bikowa góra, zamczysko, brzozowa, solina, bieszczady, dom w bieszczadach, dzialka w bieszczadach, lesko, gorce, limanowa, mszana, niedzwiedz, nizna laka, zboiska, wislok wielki, wisloczek, moszczaniec, oslawa, krynica, nikifor, krukar, mapa, przewodnik, uniwersytet warszawski, skpb, chatka, nieznajowa, bibliografia, , kupno, sprzedaż, posrednictwo, kupie dom, sprzedam dom, działke, franc josef, franz josef, spichlerzyk, spichlerz, boisko, stajnia, obora, strych, dach, eternit,